Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), cuma günü haziran ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,99 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 32,11 olarak hesaplandı.
TÜFE, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,76, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,03 artış gösterdi.
Kira zamları için de temel alınan bu orana göre, mülk sahipleri kiracılarına en fazla yüzde 32,03 oranında zam yapabilecek.
Ekonomistlerin beklentisi, haziran ayında TÜFE’nin yüzde 1,04 artması ve yıllık enflasyonun yüzde 32,17 seviyesine gerilemesi yönündeydi. Mayıs ayında TÜFE aylık bazda yüzde 1,71 artmıştı. Yıllık bazda ise yüzde 32,61 artış hesaplanmıştı.
Bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) da haziran ayına ilişkin enflasyon verilerini yayımladı.
ENAG’a göre Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), Haziran 2026’da aylık bazda yüzde 1,94 arttı. ENAG yıllık enflasyonu ise yüzde 51,49 olarak açıkladı.
TÜİK verilerine göre ana harcama grupları içinde yıllık bazda en yüksek artışlardan biri konutta yaşandı. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda yıllık artış yüzde 45,14 oldu.
Eğitim grubunda yıllık artış yüzde 45,10, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise yüzde 35,45 olarak kaydedildi. Çeşitli mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 35,37, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 34,15 oldu.
Yıllık bazda en sınırlı artış ise yüzde 14,18 ile giyim ve ayakkabı grubunda görüldü. Bu grubu yüzde 23,24 ile mobilya ve ev eşyası, yüzde 25,29 ile eğlence ve kültür izledi.
Aylık bazda en yüksek artış alkollü içecekler ve tütünde
Haziran ayında aylık bazda en yüksek artış yüzde 3,06 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Konut grubunda fiyatlar yüzde 2,30, lokanta ve konaklamada yüzde 2,11 arttı.
Aylık bazda ulaştırma yüzde 0,05, giyim ve ayakkabı ise yüzde 0,18 geriledi. Gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık artış yüzde 0,17 ile sınırlı kaldı.
TÜİK verilerine göre haziran ayında endekste kapsanan 174 alt sınıftan 26’sında düşüş görüldü. 10 alt sınıfta fiyatlar değişmezken, 138 alt sınıfta artış yaşandı.
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç TÜFE’deki değişim haziranda aylık yüzde 1,66, yıllık yüzde 31,18 oldu.
Bu göstergede bir önceki yılın aralık ayına göre artış yüzde 16,84, 12 aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 31,49 olarak hesaplandı.
ENAG VE TÜİK ARASINDAKİ FARKIN ANALİZİ
1. Metodoloji Farkı
TÜİK, 2025=100 temel yıllı ve Avrupa Birliği standartlarına uyumlu bir TÜFE sepeti kullanırken, ENAG akademisyenlerden oluşan bağımsız bir grup olarak kendi enflasyon sepeti ve ağırlıklandırma yöntemiyle hesaplama yapıyor. ENAG'ın sepetinde gıda, kira ve temel ihtiyaç maddelerinin ağırlığı resmi endekse göre daha yüksek.
2. Konut ve Gıda Ağırlığı Belirleyici Oldu
TÜİK verilerine göre Haziran ayında yıllık bazda en yüksek artış %45,14 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda görüldü. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık enflasyon %35,45, ulaştırmada ise %31,15 olarak hesaplandı. Yıllık enflasyona en büyük katkıyı gıda grubu 8,61 puan, konut grubu 5,92 puan, ulaştırma grubu ise 5,19 puan ile sağladı.
Aylık bazda ise konut grubu %2,30 ile en yüksek artışı gösterirken, gıda grubu %0,17 arttı, ulaştırma grubu ise %0,05 geriledi. ENAG'ın bu kalemlere verdiği ağırlığın resmi endekse göre daha yüksek olması, iki kurum arasındaki makasın açılmasının temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
3. Alt Kalemlerde Yaygın Artış
TÜİK verilerine göre endekste yer alan 174 alt sınıfın 138'inde (%79,3) Haziran ayında fiyat artışı yaşandı. Buna karşılık 26 alt sınıfta fiyatlar gerilerken, 10 alt sınıfta ise herhangi bir değişim gerçekleşmedi.
4. Geçmiş Aylarla Karşılaştırma
ENAG'ın mayıs ayı verileri aylık %2,16 ve yıllık %53,13 idi. Haziran'da aylık enflasyon düşüş gösterirken (%2,16 → %1,94), yıllık bazdaki düşüş daha belirgin oldu (%53,13 → %51,49). TÜİK ise mayısta yıllık %32,61 seviyesindeydi, haziranda %32,11'e geriledi.
Her iki kurumda da aylık enflasyon haziran ayında belirgin bir yavaşlama gösterdi. Ancak TÜİK'teki %0,99'luk aylık artış, piyasa katılımcılarının %1,36'lık beklentisinin oldukça altında kalırken, ENAG'ın %1,94'lük artışı bu beklentiye daha yakın seyretti.
ASGARİ ÜCRETE ETKİSİ: 6 Aylık Bilanço
Net 28.075 TL olan asgari ücret, yılın ilk altı ayında enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetti:
Hesaplama 6 Aylık Enflasyon Reel Kayıp Korunması Gereken Ücret
TÜİK: %17,76 4.234 TL 33.062 TL
ENAG: %25,96 5.785 TL 35.363 TL
TÜİK verisine göre asgari ücretlinin alım gücü kaybı 4.234 TL iken, ENAG verisine göre bu kayıp 5.785 TL'ye ulaşıyor. İki hesaplama arasındaki 1.551 TL'lik fark, enflasyon ölçüm metodolojisinin reel ekonomi üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seriyor.
GERÇEKÇİ DEĞERLENDİRME
Vatandaşın Hissettiği Enflasyon: ENAG verileri, özellikle kira, gıda ve temel tüketim kalemlerinde vatandaşın fiilen karşılaştığı fiyat artışlarına daha yakın bir tablo çiziyor. TÜİK'in resmi verileri ise makroekonomik politika yapıcılar için referans niteliğinde.
Maaş Zamları ve Kira Artışları: TÜİK verileri, memur ve emekli maaş zamlarında, kira artış oranlarında ve diğer kamu düzenlemelerinde doğrudan belirleyici oluyor.
Uluslararası Yatırımcı Ne İzliyor? Uluslararası piyasalarda yatırımcılar her iki veriyi de yakından takip ediyor. Ancak resmi TÜİK verileri, IMF ve Dünya Bankası gibi kurumların Türkiye değerlendirmelerinde ana referans olarak kullanılıyor.
SONUÇ
TÜİK ve ENAG arasındaki 19,38 puanlık yıllık enflasyon farkı, Türkiye'de enflasyon ölçüm metodolojisine duyulan güven sorununu yeniden gündeme taşıdı. Her iki kurumun verileri de kendi içinde tutarlı olsa da, vatandaşın günlük hayatta karşılaştığı fiyat artışlarının ENAG verilerine daha yakın olduğu değerlendirmesi, toplumsal algıda belirleyici olmaya devam ediyor.
2026'nın ikinci yarısında enflasyonun seyri, Merkez Bankası'nın faiz politikası ve hükümetin maliye politikaları açısından belirleyici olacak. Piyasa katılımcılarının gelecek 12 aylık dönem için enflasyon beklentisi %22-25 bandında bulunuyor.
Kaynak: ONGUN HABER
