Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan Açıkladı: Türkiye Deprem Risk Haritası İle Etkilenme Bölgeleri Haritası.

Kulislerden Sızan Dehşet Verici Detaylar ve Uzmanların Kan Donduran Uyarıları.

18 Şubat 2026, Ankara* – Uyarı! Türkiye'nin altında yatan ölümcül canavar uyanmak üzere: AFAD'ın güncellenen deprem tehlike haritası, ülkenin çoğunu cehennem gibi bir felaketin eşiğinde gösteriyor.

Sarı bölgeler kaçınılmaz deprem cehennemlerini işaret ederken, içlerindeki kırmızı alanlar adeta ölüm tuzakları – gevşek zeminler, bataklık gibi sulak tarım sahaları ve dipsiz yeraltı boşlukları dolu, yapılaşmanın intihar olduğu yasaklı cepler. Beyaz bölgeler bile kırılgan bir illüzyon;

Namuslu ve Karakterli Uzmanlar Artık Haykırıyor

"Hiçbir yer güvende değil, bir sonraki sarsıntı her şeyi yutabilir!" Kulislerde fısıldananlara göre, hükümet panik halinde gizli tahliye planları hazırlıyor, çünkü "Büyük Felaket" kapıda ve milyonlar enkaz altında kalabilir. Mühendislik analizleri tüyler ürpertici: Binlerce bina saniyeler içinde toza dönüşebilir! İşte, sismoloji uzmanlarının kan donduran incelemeleriyle derlediğimiz, uykularınızı kaçıracak rapor.

Sarı Bölgeler: Sonsuz Deprem İşkencesi ve Kaçınılmaz Yıkım

Türkiye'nin tam %92'si bu sarı ölüm çemberinde hapis! Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve Batı Anadolu fay sistemleri, yüzyıllardır kan akıtıyor – 1900'den beri 7.0 üzeri 20'den fazla katliam yaşanmış. Mühendislik açısından, binalar en az 0.3-0.4 g ivmeye karşı direnmeli, ama gerçek dehşet: İstanbul ve İzmir gibi mega şehirlerde yapı stokunun %40'ı yaşayan mezar...

Kırmızı Alanlar: Ölümcül Bataklık Tuzakları ve Yasaklı Cehennem Çukurları

Sarı kuşaklardaki bu kırmızı yaralar, saf dehşet: Gevşek alüvyon zeminler, bataklık gibi sulak tarım alanları veya eski maden boşlukları dolu bölgeler – yapılaşma demek, toplu intihar! AFAD verileri kan dondurucu: Sıvılaşma riskiyle yer adeta insanları yutuyor, hasar katsayısı %200'e fırlıyor, binalar saniyeler içinde çöküyor.

Binlerce enkaz altında boğulma! Özel kaynaklar, hükümetin bu zonlarda "gece yarısı tahliye" senaryoları simüle ettiğini fısıldıyor, ama zaman tükeniyor – bir sonraki sarsıntı sizi yutabilir!

Beyaz Bölgeler: Aldatıcı Güvenlik Yalanı ve Gizli Tehditler

İç Anadolu platoları (Konya gibi) veya Karadeniz'in dağlık içleri beyazda görünüyor, PGA 0.1 g altında. Ama bu bir tuzak! Jeolojik analizler, iklim değişikliğiyle heyelanların beyaz bölgeleri bile cehenneme çevireceğini haykırıyor.

Uzman itirafı: "Güvenli sandığınız yerler, bir anda gri kabusa dönebilir – deprem her köşede pusuda!" Hiçbir yer emniyetli değil, illüzyon dağılmak üzere.

Kan Donduran Çığlıklar: Kulislerdeki Apokaliptik Senaryolar

Sismoloji efsanesi Prof. Dr. Ahmet Ercan haykırıyor: "2023 Kahramanmaraş katliamı sadece öncü! Sarı ve kırmızı bölgelerde bina yaşı 30+, çöküş kaçınılmaz – milyonlarca can gidecek!" Mühendislik raporları dehşet saçıyor: Yeni yönetmelik zemin etüdünü zorunlu kılıyor,

Kıyamete Karşı Son Çırpınış: Acil Tavsiyeler

Bireysel Panik Alarmı: Evinizin zeminini hemen kontrol edin – yoksa enkaz sizin mezarınız olur! AFAD app'ini indirin, acil çanta hazırlayın – aksi halde boğularak ölürsünüz.

Uyarıyoruz Toplumsal Kaos Kapıda: Yerel yönetimler tatbikatları çoğaltmalı; karbon fiber güçlendirme şart, yoksa toplu katliam kaçınılmaz – sirenler çalıyor, duyuyor musunuz?

Bu rapor, dünyanın en deneyimli habercilik süzgecinden geçirildi. Deprem kader değil, felaket geliyor!

#DepremDehseti #TurkiyeKiyametHaritasi #AFADPanik #FayHattiCehennemi #GuvenliBolgeTuzagi #SismolojiKabus #KentselKatliam #AfetOlum #IstanbulDepremKiyameti #IzmirRiskDehseti #DepremGerçeği #KırmızıHat #KentselDönüşüm #Kulis #GizliRapor #Türkiye #Jeoloji #Deprem #TürkiyeDepremHaritası #ZeminEtüdü

Deprem başta İstanbul olmak üzere Bursa ve Çanakkale'den de hissedildi.

Google’ın Android deprem uyarı sisteminden gelen verilere göre, saat 14.55’te Tekirdağ’ın Çorlu ilçesi merkezine yaklaşık 43 kilometre mesafede 4,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.

Sarsıntı çevre illerde de hissedildi. İlk bilgilere göre can veya mal kaybına ilişkin herhangi bir olumsuzluk bildirilmedi.

AFAD depremin büyüklüğünü 5.0, derinliğini 6.71 km olarak duyurdu.

Kandilli depremin büyüklüğünü 5.3, derinliğini 12.5 km olarak bildirdi.

🔴 Depreme ilişkin ön değerlendirme raporuna buradan ulaşabilirsiniz.

AFAD ve Kandilli Verileri Neden Farklı?

AFAD ve Kandilli Rasathanesi'nin açıkladıkları deprem büyüklükleri arasındaki fark dikkat çekiyor. Her iki kurum arasındaki temel fark, kullandıkları deprem büyüklüğü ölçüm yöntemleri. Kandilli genellikle yerel magnitüd (ML)üzerinden ölçüm yaparken, AFAD daha çok uluslararası standart olan moment magnitüd (Mw) sistemini kullanıyor. Bu farklı yöntemler nedeniyle aynı deprem için farklı büyüklüklerde değerler açıklanabiliyor, bu da genellikle 0.1 ila 0.5 arasında bir farklılığa yol açıyor.

Yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadeleyi amaçlayan Kanun, iklim değişikliği ile mücadelede esas olan sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerini, planlama ve uygulama araçlarını, gelirleri, izin ve denetim ile bunlara ilişkin yasal ve kurumsal çerçevenin usul ve esaslarını kapsıyor.

Teklifte, iklim hukukuyla ilgili, “İklim Adaleti”, “İklim Finansmanı, “Net Sıfır Emisyon”, "Adil geçiş", "Birincil piyasa", “Karbon Kredisi”, "Denkleştirme", "Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)", "Gömülü sera gazı emisyonları", "Gönüllü karbon piyasaları” gibi 39 terim tanımlanıyor.

KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE, BU ÜLKEDE HİÇ BİR KANUN ESNETİLMEDEN YADA TAVİZ VERİLMEDEN UYGULANMAMIŞTIR DİYEN VATANDAŞLARIN ELEŞTİREL BAKIŞNIN DA DİKKATE ALINMASI GEREKEN BİR SÖYLEM OLDUĞU KANISINDAYIZ.SİSTEMDEN BESLENENLER, SİSTEMİ DEĞİŞTİREMEZLER...

İklim değişikliğiyle mücadelede genel ilkelerin belirlendiği Kanuna göre, iklim değişikliği ile mücadelede Türkiye'nin "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreceli kabiliyetler" ilkesi dikkate alınarak, eşitlik, iklim adaleti, ihtiyatlılık, katılım, entegrasyon, sürdürülebilirlik, şeffaflık, adil geçiş ve ilerleme yaklaşımları esas alınacak.

Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler, kamu yararı gözetilerek alınacak tedbirlere ve düzenlemelere süresinde uymakla ve bunları uygulamakla yükümlü olacak.

Ulusal Katkı Beyanında, net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda ülkenin kalkınma öncelikleri ve özel koşulları göz önünde bulundurulacak ve bu çerçevede önlemler alınacak.

Sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerine ilişkin ilerlemeler yıllık bazda İklim Değişikliği Başkanlığınca izlenecek.

Gerekli görülen tedbirlerin alınması amacıyla görev alanı dahilinde, kurumlar arası koordinasyonu sağlamak, faaliyetleri ve standartları belirlemek, gelişmeleri izlemek, karbon fiyatlandırmasına ilişkin piyasaya dayalı mekanizmaları düzenlemekle İklim Değişikliği Başkanlığı yetkili olacak.

Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler, kendi yetki ve sorumlulukları çerçevesinde plan ve projeler yapacak, yaptıracak, uygulayacak, destekleyecek ve işbirliği yapacak.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, İklim Değişikliği Başkanlığı, düzenlemenin uygulanmasına yönelik gerekli gördüğü bilgi, belge ve veriyi, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden doğrudan istemeye yetkili olacak. Kendilerinden bilgi ve belge talebinde bulunulanlar, bunları istenilen sürede bedelsiz olarak Başkanlıkla paylaşacak.

Başkanlık, kendi iş ve işlemleri için ihtiyaç duyduğu verileri de öncelikli olarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformundan temin edecek. Temin ettiği veriler ile kendi ürettiği verileri de kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmak üzere Ulusal Coğrafi Bilgi Platformuna aktaracak.

İklim Değişikliği Başkanlığı, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformunda bulunmayan verileri ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile protokol yaparak temin edebilecek. Milli savunma ve milli güvenliğe ilişkin bilgi ve belgelerin paylaşılmasına dair usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ilgili bakanlık tarafından müşterek belirlenecek.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, sınırlarını açıkça belirlemek ve yazılı olmak kaydıyla gerektiğinde yetkilerini Başkanlığa devredebilecek.

Kanunla iklim değişikliğiyle mücadele faaliyetleri belirleniyor. Buna göre, sera gazı emisyonları, Ulusal Katkı Beyanı, net sıfır emisyon hedefi ve İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan veya güncellenen strateji ve eylem planları doğrultusunda azaltılacak.

Ulusal Katkı Beyanında sektörel bazda belirtilen sera gazı emisyonlarının azaltım faaliyetleri, ilgili kurum ve kuruluşlara mevzuatla verilen görev ve sorumluluklar dahilinde gerçekleştirilecek.

Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörel politikaların uygulanması ve hedeflere ulaşılması amacıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların mevcut görev ve sorumlulukları gözden geçirilecek. Bu kapsamda Bakanlığın ve ilgili kurumların görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı ve net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenleme yapılabilecek.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları, orta ve uzun dönemli hedeflerini içeren planlama araçlarını sera gazı emisyonlarının azaltım faaliyetleri çerçevesinde uyarlamak, hazırlamak, uygulamak, izlemek ve güncellemekle yükümlü olacak.

Kurum ve kuruluşlar, net sıfır emisyon hedefi ve döngüsel ekonomi yaklaşımı ile uyumlu olacak şekilde Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörlerde uygulanmak üzere, enerji, su ve hammadde verimliliği, kirliliğin kaynağında önlenmesi, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, ürünlerin, işletmelerin, kurum ve kuruluşların karbon ayak izinin azaltılması, alternatif temiz veya düşük karbonlu yakıtların ve ham maddelerin kullanımı, elektrifikasyonun yaygınlaştırılması, temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımının artırılması gibi azaltım önlemlerinin alınması, bu önlemlerin adil geçiş gereklilikleri gözetilerek uygulanması ile sıfır atık sisteminin kurulması, uygulanması ve izlenmesiyle yükümlü olacak.

Net sıfır emisyon hedefinin sağlanmasına yönelik emisyonların dengelenmesi için orman, tarım, mera ve sulak alanlarda karbon yutağı kayıplarını engellemek üzere ilgili kurum ve kuruluşlarca tedbirler alınacak, yutak alanların ve korunan alanların korunarak artırılması sağlanacak.

Ulusal Katkı Beyanı, net sıfır emisyon hedefi ve İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan veya güncellenen strateji ve eylem planları doğrultusunda, ilgili kurum ve kuruluşlarca iklim değişikliği ile ilişkili mevcut veya olası kayıp ve zararları önlemeye, riskleri en aza indirmeye veya fırsatlardan yararlanmaya yönelik uyum faaliyetleri gerçekleştirilecek.

Ayrıca Ulusal Katkı Beyanında yer alan iklim değişikliğine uyum faaliyetleri, kurum ve kuruluşlara mevzuatla verilen görev ve sorumlulukları dahilinde gerçekleştirilecek.

Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörel politikaların uygulanması ve hedeflere ulaşılması amacıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların mevcut görev ve sorumlulukları gözden geçirilecek. Bu kapsamda Bakanlığın ve ilgili kurumların görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı ve net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarca düzenleme yapılabilecek.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları, ulusal ve yerel ölçekte iklim değişikliğine uyumla ilgili planlama araçları ile etkilenebilirlik ve risk analizlerini hazırlamak, hazırlatmak, hazırlanan bu araçları ve analizleri yatırım ve planlama faaliyetlerinde göz önünde bulundurmak ve bunları uygulamakla yükümlü olacak.

İklim değişikliğinin etkilerine karşı su kaynaklarının etkin yönetimini sağlamak üzere planlama araçları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanacak ve uygulanacak.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından iklim değişikliğinin ekosistemlere ve biyolojik çeşitliliğe etkilerinin azaltılması ve sürdürülebilir ekosistem yönetimi için tedbirler alınacak, denizel ve karasal korunan alanların muhafazası sağlanarak korunan alanların niteliği ve oranı yükseltilecek, iklim değişikliğinden etkilenen veya etkilenmesi muhtemel alanlarda arazi tahribatının dengelenmesi sağlanacak.

Çölleşme ve erozyonla mücadele ile ağaçlandırma ve toprak muhafaza kapsamında orman dışı alanlarda oluşturulan yutak alanların net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sürdürülebilir yönetimi sağlanacak.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından tarım sektörünün sürdürülebilirliğini temin için iklim değişikliğine dirençli ürün deseni ile gıda güvenliğinin sağlanması hedefleri doğrultusunda, doğal kaynakların, ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin koruma kullanma dengesinin gözetilmesi ile ihtiyaç duyulan tekniklerin ve teknolojilerin yaygınlaştırılmasıyla, tarım sektöründe ekosistem temelli uyum yaklaşımını, doğa temelli çözümleri ve su bütçesini dikkate alan planlama araçları geliştirilecek ve buna uygun iklim değişikliğine dirençli uygulamalar yaygınlaştırılacak.

İklim değişikliğine bağlı afetlerin neden olduğu kayıp ve zararların azaltılması amacıyla risk değerlendirme, izleme, bilgilendirme ve erken uyarı sistemleri bütünleşik afet yönetimi esas alınarak geliştirilecek.

Kurum ve kuruluşlarca hazırlanan plan, program, strateji, eylem planı ve sair politika belgelerinde, yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi kapsamında iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan strateji ve eylem planları ile belirlenen esaslar dikkate alınacak.

İklim değişikliği strateji ve eylem planları, sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla İklim Değişikliği Başkanlığı koordinasyonunda, ilgili kurum ve kuruluşların işbirliği ile dönemsel olarak ulusal ölçekte hazırlanacak, uygulanacak, uygulaması izlenecek, değerlendirilecek ve gerektiğinde ulusal veya bölgesel ölçekte güncellenecek.

İlin şartlarına uygun olarak strateji, eylem ve uygulama alanlarını belirlemek ve bunların uygulanmasını sağlamak üzere her ilde vali başkanlığında, ilgili kurum ve kuruluşların varsa il veya bölge teşkilat temsilcileri ile yerel yönetimlerin temsilcilerinden oluşan İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurulun sekretaryasını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı taşra teşkilatı yürütecek, Kurulun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenecek.

Yerel iklim değişikliği eylem planları, sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum amacıyla adil geçiş gereklilikleri gözetilerek her ilin bütüncül bir planı olacak şekilde vali koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi, diğer illerde il belediyesi ve il özel idaresi tarafından birlikte, ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla hazırlanacak veya hazırlatılacak ve karara bağlanmak üzere İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kuruluna sunulacak.

Yerel iklim değişikliği eylem planlarının hazırlanması veya izlenmesi süreçlerinde, ilgili kurum ve kuruluşlar kendilerinden talep edilen belge, bilgi ve veriyi ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde paylaşacak.

Sektörel etkilenebilirlik ve risk analizleri, strateji ve eylem planlarına esas teşkil etmek üzere iklim modelleri kullanılarak dönemsel olarak Başkanlık tarafından hazırlanacak ve güncellenecek.

Kurum ve kuruluşlarca iklim değişikliği ile mücadele amacıyla yapılacak faaliyetler ve yatırımlar için iklim finansmanı ve iklim değişikliğiyle mücadele teşviki kaynaklarının geliştirilmesi, kullanılması, sigorta araçlarının geliştirilmesi, yeşil ve sürdürülebilir sermaye piyasası araçlarının, banka finansmanının ve diğer finansman araçlarının teşvik edilmesi esas olacak.

Döngüsel ekonomi hedefleri ve sıfır atık uygulamaları çerçevesinde ürünlerin yeniden kullanımı, atıkların yan ürün, alternatif hammadde olarak kullanılması ve geri dönüşüm, geri kazanım ile elde edilen ürünlerin zorunlu kullanım oranlarının belirlenmesine yönelik çalışmalar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılacak ve buna dair destek mekanizmaları geliştirilecek.

İklim Değişikliği Başkanlığı, ulusal, sektörel ve tematik raporlar hazırlayacak; finansal kaynakları iklim değişikliği ile mücadele yatırımlarına yönlendirmeyi kolaylaştırmak üzere iklim değişikliği teşvik mekanizmaları geliştirecek, Türkiye Yeşil Taksonomisini kuracak ve yürütecek.

Türkiye Gümrük Bölgesinde ithal edilen malların gömülü sera gazı emisyonlarını ele almak için Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kurulabilecek. SKDM'ye ilişkin raporlama, kapsam, içerik, usul ve esaslar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenecek.

İlgili kurum ve kuruluşlarca hazırlanan planlama ve uygulama araçlarında teknolojik öz yeterlilik kapasitesinin artırılması öncelikli hedef olarak belirlenerek temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımının yaygınlaştırılması esas olacak.

Başkanlık, karbon yakalama ve depolama teknolojileri, hidrojen teknolojisi gibi iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik yeni teknolojik gelişmelerin takibi ile bu alanlardaki projelerin geliştirilmesi için ilgili kurumlarla işbirliği yapmaya, kurumların bu alanlarda çalışmalar yapmasını yönlendirmeye ve ilgili kurumlarla koordinasyon yapmaya yetkili olacak.

Başkanlığa bağlı ilgili kurumlarla koordineli olarak enstitüler ile araştırma ve uygulama merkezleri kurulabilecek.

Kurum ve kuruluşlarca, kamuoyu farkındalığının artırılması ve toplumun iklim değişikliğinin etkileri konusunda duyarlı hale getirilmesi için eğitim, bilinçlendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.

Tüm eğitim düzeylerinde müfredat ve öğretim programlarının güncellenmesi ve yeşil iş gücünün yetiştirilmesi için gerekli çalışmalar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca yapılacak.

Uygulamaların usul ve esasları, Bakanlık görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı, uzun dönemli iklim değişikliği politika belgeleri ve belirlenen net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sorumlulukları dahilinde ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan İklim Kanunu Teklifi'ne göre, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulacak.

Türkiye'nin ilk İklim Kanunu'na göre, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından ETS kurulacak, ulusal tahsisat planlaması hazırlanacak ve tahsisatların dağıtımı yapılacak. Bu kapsamda esneklik mekanizmaları ile piyasa istikrar mekanizmaları da geliştirilebilecek. Piyasa işletmecisi ETS piyasasını işletecek.

ETS kapsamında esasları yönetmelikle belirlenen doğrudan sera gazı emisyonlarına neden olan faaliyetleri yürüten işletmelerin, bu faaliyetleri gerçekleştirebilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığından sera gazı emisyon izni alması zorunlu olacak.

Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar kapsamında, sera gazı emisyon izninin geçerlilik süresi içerisinde tesisin niteliğinde veya işleyişinde gerçekleşen değişiklikler ile sera gazı emisyon izni sahibi gerçek veya tüzel kişilerde meydana gelecek değişiklikler neticesinde sera gazı emisyon izni Başkanlık tarafından güncellenecek veya iptal edilecek.

ETS kapsamına dahil olan işletmeler tarafından doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon değerine karşılık gelecek şekilde yıllık tahsisat tesliminde bulunulması zorunlu olacak.

Tahsisat teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletme, bir sonraki takvim yılına ilişkin tahsisatlarını teslim ederken belirlenen yaptırıma esas sera gazı emisyonlarına eşit miktarda tahsisatı da teslim etmekle yükümlü olacak.

ETS kapsamında ücretsiz tahsisatlar, tarihsel emisyon verileri veya kıyaslama değerleri nispetinde sağlanabilecek. Ulusal tahsisat planları Resmi Gazete'de yayımlanacak. ETS piyasasında işlem görecek tahsisatlara ilişkin iş ve işlemler Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmayacak.

Tahsisatlar, teminat sözleşmelerine konu edilemeyecek. Teslim yükümlülüğüne konu ücretsiz tahsisatlar ilk aktarıldığı işlem kayıt sistemindeki hesabından transfer edilmedikçe haczedilemeyecek.

Tahsisatların elektronik ortamda kayden ihracı ve bunlara ilişkin hakların hak sahipleri bazında izlenmesi zorunlu olacak.

Teslim yükümlülüğünü yerine getirme zamanından önce tesislerin faaliyetine son vermesi, işletmenin tasfiyesi, konkordato kararı alınması teslim yükümlülüğünü yerine getirmesine engel teşkil etmeyecek.

Mali uzlaştırma ile diğer mali işlemlere konu teminatlar ile oluşturulan temerrüt garanti hesabındaki varlıklar, amaçları dışında kullanılamayacak, haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, idari mercilerin tasfiye kararlarından etkilenmeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

Karbon Piyasası Kurulu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlığında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını, Hazine ve Maliye Bakanlığını, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını, Ticaret Bakanlığını, Tarım ve Orman Bakanlığını, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını temsilen birer bakan yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı ve İklim Değişikliği Başkanından oluşacak.

Kurulun sekretaryasını Başkanlık yapacak. Gerekli görüldüğü durumlarda, diğer kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, üniversite ve özel sektör temsilcileri toplantılara oy hakkı olmaksızın davet edilebilecek.

Kurul, ulusal tahsisat planını onaylayacak, ETS piyasasında ücretsiz tahsisatların dağılımına karar verecek, birincil piyasada satışa sunulacak tahsisat miktarını tespit edecek, ETS kapsamında hangi oranda denkleştirme işlemlerinin kullanılabileceğine karar verecek, ETS ile ilgili plan, politika, strateji ve eylemleri belirleyecek, uluslararası karbon piyasasına konu olacak sektör, proje ve faaliyetleri tespit edecek, ilgili sınırlamaları, ithal ve ihraca ilişkin temel politikayı belirleyecek.

Karbon Piyasası Kurulu, üye tamsayısının 3'te 2 çoğunluğuyla toplanacak. Toplantı kararları açık oylama ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınacak. Oyların eşit olması durumunda kurul başkanının kullandığı oy yönünde karar verilecek.

Danışma Kurulu ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı başkanlığında, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, Uluslararası Yatırımcılar Derneği, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, Finansal Kurumlar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Çevre Mühendisleri Odasının karar alıcı düzeyde birer temsilcisi, Başkanlık temsilcisi ile gerektiğinde konusuna göre davet edilecek diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin birer temsilcisinden oluşacak.

Danışma Kurulunun sekretaryasını Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yapacak. Danışma Kurulu, ETS ve uluslararası karbon piyasası ile ilgili strateji ve eylemlere ilişkin istişari nitelikte kararlar alacak. Bu kararları sekretarya, Karbon Piyasası Kuruluna sunulması amacıyla gerekçeleriyle Başkanlığa gönderecek.

Başkanlık, tahsisat süreçleri ile sera gazı emisyonlarının izleme, raporlama ve doğrulama sürecini yönetecek, denkleştirme faaliyetlerini düzenleyecek, karbon kredilerinin ETS kapsamında kullanımını belirleyecek, uluslararası düzeyde karbon kredisi ithal etme ve ihraç etme konularında politika geliştirmeye ve karar vermeye yönelik iş ve işlemi yapacak, diğer piyasalarla işbirliği yapacak, ETS kapsamında karşılıklı tanıma anlaşmaları yapılması için plan ve politikaların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yürütecek.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, ETS piyasası kapsamındaki piyasa bozucu davranışlara ilişkin piyasa gözetimi ve denetimine yönelik usul ve esasları Sermaye Piyasası Kurulunun görüşünü alarak belirleyecek.

Piyasa işletmecisi, piyasalara ilişkin mali uzlaştırma işlemleri ile diğer mali işlemleri yürütecek, piyasa bozucu davranışları Başkanlığa ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirmekle yükümlü olacak.

Piyasa işletmecisi, tahsisatların ve emisyon ticaretine ilişkin Başkanlıkça ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca emisyon ticaretine ilişkin uygun görülen standartlaştırılmış diğer sözleşmelerin ETS piyasasında işlem görmesi için gerekli organizasyonu yapacak ve piyasa işletmecisi görevlerini yerine getirecek.

Ayrıca Piyasa işletmecisi, tahsisatların ihracı, elde bulundurulması, transferi, iptali, itfası işlemlerinin yürütülmesi amacıyla işlem kayıt sistemini kuracak, kaydi tahsisatları ve bunlara bağlı hakları elektronik ortamda hak sahipleri bazında kayden izleyecek ve saklamasını yapacak, kayıtların ilgili mevzuatta öngörülen çerçevede gizliliğini sağlayacak.

Merkezi uzlaştırma kuruluşu, ETS piyasasına ilişkin teminat yönetimi ve nakit takas faaliyetlerini yürütecek.

Piyasa şeffaflığını sağlamak amacıyla ücretsiz tahsisat verileri, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon değerleri ve tesislerin tahsisat teslimat yükümlülüklerine ilişkin bilgiler Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılabilecek. ETS piyasasında gerçekleştirilecek gözetim ve denetim faaliyetleri kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve piyasa işletmecisi tarafından talep edilecek bilgi ve belgeler bakımından Elektrik Piyasası Kanunu'nun ilgili hükümleri saklı olacak.

Sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanlara, 500 bin Türk lirasından 5 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi"nde "Gönüllü karbon piyasaları ve denkleştirme" başlığı altında düzenlemelere yer verildi.

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında tahsisat yükümlülüklerinin bir bölümünün eşdeğer miktarda karbon kredisi ile karşılanması amacıyla denkleştirme yapılmasına izin verilebilecek.

ETS ve gönüllü taahhütler kapsamında yapılacak denkleştirme işlemlerinde kullanılmak üzere, sera gazı emisyonlarının azaltımı veya giderim faaliyetleri ile yutak alanların artırılmasına yönelik faaliyetler aracılığıyla karbon kredisi üreten ulusal bir karbon kredilendirme ve denkleştirme sisteminin esasları İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Bu denkleştirme projelerine dair sunulan bilgi, belge ve verilerin hatalı, hileli olduğunun tespiti halinde, söz konusu denkleştirme miktarı tahsisat teslim yükümlülüğü için kullanılamayacak ve tahsisat teslim yükümlülüğünün yerine getirmediği kabul edilecek. Bu durumda proje sahibine yaptırım uygulanacak.

Bu düzenleme kapsamında karbon kredilerinin kullanılması, üretimi ile ulusal karbon kredilendirme sisteminin kurulması ve uygulanmasına ilişkin esaslar İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Ulusal standart ve metodolojilerin geliştirilmesi için ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılacak. Yurt içinde herhangi bir gönüllü karbon piyasasında ulusal veya uluslararası standartlarla karbon kredisi üretimine başlamış veya başlayacak yurt içinde gerçekleşen projelerin sahipleri, projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmekle yükümlü olacak.

İklim Değişikliği Başkanlığı bu kapsamda uluslararası standartları geliştiren kuruluşlarla işbirliği yapabilecek.

Kanunla, elde edilecek özel gelirlerin ve bu gelirlerin bütçeleştirilmesine ilişkin hükümler de düzenleniyor.

Buna göre belirlenen amaçlarda kullanılmak üzere, "sera gazı emisyon izni alınması kapsamında elde edilecek gelirler", "ETS kapsamında birincil piyasadaki tahsisat satış gelirleri, piyasa istikrar mekanizması kaynaklı işlemlerden elde edilen gelirler", "piyasa işletmecisinin ETS piyasasından elde ettiği gelirlerin yüzde 50'si", "uluslararası karbon piyasalarında yetki verilen karbon kredileri için alınan katkı payları", "Kanun kapsamında uygulanan idari para cezalarının yüzde 50'si" özel gelir olarak kaydedilecek. Bu gelirler karşılığı tutarların tamamı İklim Değişikliği Başkanlığı bütçesinde özel ödenek olarak öngörülecek ve Başkanlık tarafından kullandırılacak.

Ödenek tutarını aşan gelir gerçekleşmeleri karşılığında ödenek eklemeye, ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçelerine devren ödenek kaydetmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Öte yandan bu gelirlerin tahsili ve bütçede tahsis edilen ödeneklerin kullanımı ile ilgili usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü üzerine İklim Değişikliği Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelik ile belirlenecek.

İklim Değişikliği Başkanlığı, döner sermaye işletmesi kurmaya yetkili olacak. Döner sermaye işletmesinin kuruluş sermayesi 10 milyon Türk Lirası olacak. Anılan sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları, görevleri, gelirleri, giderleri, işleyişi, denetimi ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüyle İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

Bu gelirler, yeşil dönüşüm ve iklim değişikliğiyle mücadele amacı dışında kullanılamayacak. Bu gelirlerin yüzde 10'una kadar olan tutarı adil geçiş uygulamaları kapsamında yürütülecek faaliyetler için kullanılabilecek. Bu kapsamda Başkanlık bütçesine özel ödenek olarak tahsis edilen kaynaklar münhasıran adil geçiş uygulamalarında kullanılmak üzere genel bütçe kapsamındaki idarelere "özel ödenek" şeklinde, merkezi yönetim kapsamındaki diğer idarelere ise ilgili mevzuat çerçevesinde transfer edilebilecek. Bu düzenleme kapsamında diğer idarelere yapılan aktarmalar Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 21. maddesi ile ilgili yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda düzenlenen ödenek aktarmalarına ilişkin sınırlamalara tabi olmayacak. Düzenleme çerçevesinde genel bütçe kapsamındaki idarelere aktarılan tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımların ertesi yıl bütçelerine devredilerek kaydedilmesine Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Düzenlemeyle yeşil dönüşüm ve iklim değişikliği ile mücadele desteklerinin kullanımı da hüküm altına alınıyor.

Buna göre, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü ve iklim değişikliği ile mücadelesini desteklemek amacıyla sera gazı emisyonlarının azaltımı veya iklim değişikliğine uyum potansiyeli yüksek iklim dostu yatırımlar ile yeşil büyümenin gerektirdiği araştırma, geliştirme ve sektörel teknolojik dönüşüm ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayan faaliyetlerin ve bu kapsamda uygulamaya konulan mekanizmaların desteklenmesi esas alınacak.

Karbon Piyasası Kurulu kararları doğrultusunda, ETS kapsamındaki sektörler başta olmak üzere düzenlemede yer alan uygulamalara yönelik stratejik öncelikli sektörlerde faaliyet gösteren tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının yeşil dönüşüm, iklim değişikliği ile mücadele ve adil geçiş desteklerini kullanması veya kullanımının teşvik edilmesi için uygun mekanizmalar oluşturulacak.

Kurum ve kuruluşların gelirleri, iklim yatırımlarını yapmak, yaptırmak veya teşvik etmek ile iklim yatırımlarının risk algısını ve borçlanma maliyetlerini azaltmaya yönelik sigortacılık araçlarının geliştirilmesini desteklemek, yeşil ve sürdürülebilir sermaye piyasası aracı ihraçlarını teşvik etmek, garanti temini ile hibe ve finansman maliyeti desteği de verebilecek şekilde finansal araçların geliştirilmesi ve bunların uygulanmasını desteklemek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların görevleri dahilinde kullanılacak.

Yeşil dönüşüm ve iklim değişikliği ile mücadele desteklerinin kullanımında yıllara sari taahhütlerin stok tutarı, her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle hesaplanan kesinleşmiş son 4 yıl özel gelir gerçekleşme toplamının 2 katını geçemeyecek.

Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Düzenlemede yer alan yükümlülüklere ilişkin idari yaptırımlar da belirlendi.

Buna göre, sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanlara, 500 bin Türk lirasından 5 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, tesislerin kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı hesaplanan yıllık emisyonu göz önünde bulundurularak yönetmelikle belirlenecek. ETS kapsamındaki işletmelere bu cezalar 2 kat uygulanacak.

Ozon tabakasını incelten maddelere ilişkin mevzuatla belirlenen usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı ozon tabakasını incelten maddeleri kullanan, ithal eden, ticaretini yapan ve piyasaya arz edenlere 2,5 milyon Türk lirası, ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlere veya ekipmana bakım, onarım ve servis amaçlı hizmet veren gerçek ve tüzel kişilere 250 bin Türk lirası, ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlerin veya ekipmanın etiketlenmesi hükümlerine uymayanlara 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Florlu sera gazlarına ilişkin usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, florlu sera gazlarını kullanan, ticaretini yapan ve piyasaya arz edenlere 2,5 milyon Türk lirası idari para cezası verilecek ve 3 aydan 6 aya kadar Hidroflorokarbon Kontrol Belgesi verilmeyecek.

Hidroflorokarbonları kotasız ve kotayı aşan miktarlarda ithal edenlere 1 milyon Türk lirası idari para cezası verilecek ve takip eden yıl, kotayı aşan miktar oranında kotasında kesintiye gidilecek.

Florlu sera gazları içeren kapların, ürünlerin veya ekipmanların etiketlenmesi hükümlerine uymayanlara 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Bildirim ve raporları veri tabanına süresi içerisinde girmeyen ya da verileri güncellemeyenlere 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Florlu sera gazı içeren veya çalışması bu gazlara dayanan ekipmana müdahale eden gerçek ve tüzel kişilere 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

ETS'ye ilişkin usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin mevzuat kapsamında doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun zamanında sunulmaması durumunda, işlem kayıt sistemindeki hesaplarda yer alan tahsisatlar üzerinden teslim yükümlülüğünün ifası dışında işlem yapılması engellenecek.

Doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun sunulmasıyla hesaplardaki engel kaldırılacak. Raporun sunulması ile hesaplardaki engelin kaldırılması, idari para cezasının uygulanmasına engel teşkil etmeyecek.

ETS kapsamına dahil işletmelerden sera gazı emisyon izni almadan faaliyet gösteren veya süresi biten veya iptal edilen sera gazı emisyon izni ile faaliyetlerine devam edenlerden, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunan işletmelere, İklim Değişikliği Başkanlığına son 5 yıl içerisinde sunulan en yüksek emisyon değerine sahip raporda yer alan her bir ton karbondioksit eşdeğeri emisyon miktarı başına 5 Türk lirası, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere ise 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

Doğrulanmış sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere uygulanacak cezalarda sektör ve kapasite olarak doğrulanmış sera gazı emisyon raporu bulunan eşdeğer işletmelere göre değerlendirme yapılması esas olacak. Bunun hangi hallerde ve hangi kapasitedeki tesise uygulanacağına ilişkin miktar ve esaslar, İklim Değişikliği Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

ETS'ye ilişkin süresi içerisinde yükümlü olunan miktarda tahsisat tesliminde bulunmayanlara, teslim edilmeyen her bir tahsisat için doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun ait olduğu yılın son 3 ayına ait birincil piyasa ağırlıklı ortalama tahsisat fiyatı ile son 3 ayına ait ikincil piyasa ağırlıklı ortalama tahsisat fiyatının yüksek olanının 2 katı karşılığına denk gelecek şekilde idari para cezası uygulanacak.

ETS kapsamındaki tahsisatlarını teslim etme yükümlülüklerini her yıl için en az yüzde 80 kadarını süresi içinde 3 yıl üst üste yerine getirmeyen işletmelerin sera gazı emisyon izni iptal edilecek ve yeni sera gazı emisyon izni 3 aydan 6 aya kadar verilmeyecek.

Projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmeyen proje sahiplerine 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek. İdari para cezası projenin kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemede öngörülen bilgi, belge ve veri verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen, yanıltıcı beyanda bulunan gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine 170 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Bu düzenlemeye tabi faaliyetler kapsamında, elektrik piyasası mevzuatının ilgili maddelerinin ihlali halinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından idari yaptırım uygulanacak. Bu hükmün uygulanmasında Türk Ceza Kanunu ile diğer kanunların fiilin suç oluşturması haline ilişkin hükümleri saklı kalacak.

Kanunla belirtilen idari para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin söz konusu cezaların ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında 2 kat artırılarak verilecek.

Bu düzenleme ve yönetmeliklere aykırı davrananlara söz konusu aykırı faaliyeti düzeltmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak koşuluyla süre verilebilecek. Verilen süre sonunda aykırılık düzeltilmezse faaliyet, aykırılık düzeltilene kadar Bakanlıkça kısmen veya tamamen durdurulacak. Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, kanunda öngörülen idari para cezalarının uygulanmasına engel teşkil etmeyecek.

Kanun kapsamında her bir fiil için uygulanacak idari para cezası miktarı 50 milyon Türk lirasını geçemeyecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde Emisyon Ticaret Sistemi'nde (ETS) yer alacak işletmeler sera gazı emisyon izni almak zorunda olacak.

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi"ne göre, Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu düzenlemede yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden kaynaklı idari yaptırıma bağlanan fiillere ilişkin denetleme yetkisi İklim Değişikliği Başkanlığına ait olacak.

Yerinde inceleme ve denetim yapılması gereken durumlarda, gerekli görülmesi halinde denetleme, İklim Değişikliği Başkanlığının ilgili birimleri ile iş birliği içerisinde Başkanlık adına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı taşra teşkilatı tarafından yerine getirilecek.

İklim Değişikliği Başkanlığınca gerçekleştirilecek denetimlerde, denetim elemanlarının sıkıntı yaşamaması için gerekli kolaylığın sağlanması ve gerekli bilgi ve belgelerin verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınıyor.

Düzenlemede öngörülen idari yaptırım kararlarını verme yetkisi İklim Değişikliği Başkanlığına ait olacak.

İdari yaptırımların uygulanmasını gerektiren fiillerle ilgili İklim Değişikliği Başkanlığı nitelikleri ve kapsamı yönetmelikle belirlenerek yetkilendirilen denetim elemanlarınca bir tutanak tanzim edilecek. Başkanlık, tutanağı değerlendirerek gerekli idari yaptırım kararını verecek.

İdari yaptırım kararı, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından ilgiliye tebliğ edilecek. İdari yaptırım kararları hakkında idari yargıda Başkanlığa karşı dava açılabilecek. Dava açılması, idarece verilen cezanın tahsilini durdurmayacak. İdari para cezalarının tahsil usulü hakkında Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanacak.

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Bu düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde, Çevre Kanunu'nun, Kabahatler Kanunu'nun, Elektrik Piyasası Kanunu'nun ve diğer kanunların ilgili hükümleri niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanacak.

İklim Değişikliği Başkanlığının görev tanımlamalarında yer alan hususlara ilişkin mükerrerlik olmaması ve Başkanlığa gerektiğinde yetki devri yapılabilmesi için Çevre Kanunu'nda düzenleme yapılıyor.

Buna göre, İklim Değişikliği Başkanlığına, Çevre Kanunu hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi veriliyor.

Sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı hareket edenlere verilen idari para cezalarını belirleyen Çevre Kanunu'ndaki hüküm yürürlükten kaldırılıyor.

Düzenlemeyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'da da değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), Emisyon Ticaret Sistemi'ne ilişkin olarak Elektrik Piyasası Kanunu ve diğer kanunlarla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmakla görevli olacak.

Elektrik Piyasası Kanunu'na yeni hüküm ekleniyor. Buna göre, EPİAŞ tarafından işletilen veya mali uzlaştırması gerçekleştirilen Emisyon Ticaret Sistemi piyasası da dahil tüm piyasalara ve ikili anlaşmalara ilişkin piyasa bozucu davranışta bulunulduğunun veya bu tür bozucu etkilere yol açabilecek girişimlerin saptanması halinde, ihlalin ağırlığına göre, EPDK tarafından gerçek kişilere 2 milyon Türk lirasına, tüzel kişilere ise 20 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

Ancak bu fiilin işlenmesi suretiyle bir menfaat temin edilmesi veya zarara sebebiyet verilmesi halinde verilecek idari para cezasının tutarı, bu menfaat veya zararın 2 katından az olamayacak.

Piyasa bozucu davranış türleri ile piyasa bozucu davranışların önlenmesi amacıyla ilgililer hakkında piyasada faaliyet gösterme yetkilerini, geçici olarak kısmen veya tamamen durdurmak dahil, piyasanın etkin ve sağlıklı işleyişini temin için gerekli her türlü tedbirin alınmasına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile idari para cezası tutarının tespitinde dikkate alınacak hususlar, Sermaye Piyasası Kurulu'nun görüşü alınarak EPDK tarafından yönetmelikle düzenlenecek.

ETS tamamen uygulanmaya başlanmadan önce pilot dönem uygulaması yapılacak. Pilot uygulama döneminin kapsamı, süresi ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum, kuruluş ve sivil toplum kuruluşlarının görüşü alınarak Karbon Piyasası Kurulu'nca belirlenecek. Pilot uygulama döneminde, düzenlemede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle tesis edilen idari para cezaları yüzde 80 oranında indirilmek suretiyle uygulanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde ETS kapsamı dahilinde yer alacak işletmeler sera gazı emisyon izni almak zorunda olacak. Üç yıllık süre içerisinde işletmelerin, ETS kapsamında faaliyetlerine devam edebilmeleri için bir kereye mahsus olmak üzere sera gazı emisyon izinlerinin olduğu kabul edilecek. Gerekli görüldüğü takdirde Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda İklim Değişikliği Başkanlığı, bu fıkrada yer alan süreyi, bitim tarihlerinden itibaren 2 yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.

Projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmeyen proje sahiplerine 120 bin Türk lirası idari para cezası verilmesine ilişkin hüküm, Başkanlıkça belirlenen sürenin resmi internet sitesinde duyurulmasıyla uygulanmaya başlayacak.

Kabul edilerek yasalaşan teklifte belirtilen mevzuata ve planlama araçlarına ilişkin hazırlama ve uyarlama yükümlülükleri ilgili kurum ve kuruluşlarca en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar yerine getirilecek. Cumhurbaşkanı, bu süreyi bir yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.

Yerel iklim değişikliği eylem planları, en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar hazırlanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu süreyi, bir yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.

Türkiye’nin İlk İklim Yasası: Neden Eleştiriliyor ?

Bağımsız İnternet Gazetesi olarak kendini adlandıran T24 haber ve bilgi portalı Konuk Yazarı Doç.Dr. Billur Engin Balın'a göre;

1. İklim Değişikliği Nedir?

İklim değişikliği, atmosferdeki sıcaklık ve hava sistemlerinde uzun vadeli yapısal değişimlerdir. Doğal etkenlerle de oluşabilir; ancak 19. yüzyıldan itibaren artan insan faaliyetleri -özellikle fosil yakıt kullanımı nedeniyle hızla artan sera gazı emisyonu- iklim değişikliğinin başlıca nedeni haline gelmiştir. Artık sıkça karşılaştığımız aşırı hava olayları, kuraklıklar, seller, hortumlar ve yangınlar doğanın öfkesi değil, insan eliyle hızlandırılmış bir krizin işaretleridir.

2. Dünyayı Kim Isıtıyor?

Kaynak: Dünya Bankası, Dünya Kalkınma Göstergeleri

Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 60’ı sadece beş aktörden geliyor: Çin, ABD, Hindistan, Avrupa Birliği (AB) ve Rusya. 1970’ten bu yana, toplam emisyon iki katından fazla artarken, bu ülkelerin toplam içerisindeki payı neredeyse hiç değişmedi. 2023 itibarıyla da durum aynı: Dünya karbon krizinin yükünü büyük ölçüde bu beşli taşıyor.

3. Türkiye Bu Sürecin Neresinde?

Kaynak: TÜİK, Sera Gazı Emisyon İstatistikleri, 1990 – 2023

2023 itibarıyla Türkiye’nin küresel sera gazı emisyonları içindeki payı yaklaşık yüzde 1,15. Bu görece düşük seviye ve resmi makamlarca uluslararası arenada dile getirilen “Biz bu işin başlıca sorumlularından değiliz” argümanını güçlendiriyor. Ancak asıl dikkat çekici olan, artış trendi. 1990’da 228 milyon ton olan toplam emisyon, 2023’te 599 milyon tona ulaştı — yani yüzde 160’ın üzerinde bir artış söz konusu.

4. Türkiye’nin Uluslararası İklim Politikasındaki Tutumu Nedir?

Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası sürece geç katıldı ve kendini ne tam yükümlü ne de yükümlülükten muaf olduğu bir politik gri alanın içinde konumlandırdı. 1992’de imzalanan BM İklim Sözleşmesi’ne uzun süre taraf olmadı; Kyoto Protokolü’nü yükümlülük almadan onayladı, Paris Anlaşması’nı ise beş yıl bekledikten sonra, 2021 yılında “gelişmekte olan ülke” statüsüyle onayladı. Bu süreçlerde bir yandan kalkınma hakkını vurgulayarak daha esnek bir çerçeve talep ederken, bir yandan da fon ve destek mekanizmalarına erişim arayışında oldu.

5. Avrupa’nın Yeni İklim Politikaları Türkiye’yi Nasıl Etkiliyor?

Türkiye için iklim meselesi artık yalnızca çevresel değil; aynı zamanda ekonomik ve ticari bir zorunluluk. AB’nin 2019’da açıkladığı Yeşil Mutabakat, bu zorunluluğu belirgin hâle getirdi. Özellikle 2026’da uygulanmaya başlayacak Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), özellikle dış ticaretinin büyük kısmını AB ülkeleriyle yapan Türkiye’yi doğrudan etkiliyor. Bu mekanizma kapsamında, AB’ye ihraç edilen demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre ve elektrik gibi karbon yoğun ürünler için artık karbon maliyeti ödenecek. Bu sektörler Türkiye’nin ihracatında ciddi paya sahip. Örneğin, demir-çelik ihracatının yüzde 40’tan fazlası, alüminyum ihracatının yaklaşık yüzde 50’si ve gübre ihracatının neredeyse yüzde 49’u AB ülkelerine yapılıyor.

6. Kamuoyu Baskısı ile 15.04.2025 Tarihinde TBMM Genel Kurulu’ndan Komisyon’a Geri Dönen İklim Kanunu Teklifi Ne Vaat Ediyor?

Teklif, Türkiye’nin iklim kriziyle mücadelesinde ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. En önemli yenilik, uzun zamandır hazırlıkları süren Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yasal zemine kavuşacak olması. Ayrıca, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ilk kez yasa metnine giriyor. Bu yasa, Türkiye’nin hem küresel iklim rejimine hem de SKDM gibi dışsal baskılara daha hazırlıklı girmesi için bir adım olarak görülebilir.

7. Emisyon Ticaret Sistemi Nedir?

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), “kirleten öder” ilkesine dayanan bir karbon fiyatlandırma aracıdır. Devlet, belli sektörler için bir emisyon tavanı belirler. Bu sınırı aşmayan işletmeler “fazla haklarını” satabilir; sınırı aşanlarsa piyasadan ek hak satın almak zorunda kalır. Yani daha az kirleten teşvik edilirken, fazla kirleten mali olarak cezalandırılır. AB, 2005’ten bu yana ETS’yi uyguluyor. Şu anda enerji, çimento, demir-çelik, kâğıt, kimya ve hatta havayolu taşımacılığı gibi sektörler bu sistemin kapsamında. Türkiye’nin kurmayı planladığı sistemin de bu modele yakın olması bekleniyor. Ancak kapsanacak sektörler, fiyat mekanizması ve denetim süreci gibi temel başlıklar hâlâ belirsiz.

8. ETS Gerçekten Patronlara Kolaylık mı Sağlıyor?

Uygulamanın ilk yıllarında, sisteme geçişi kolaylaştırmak amacıyla bazı sektörlere ücretsiz emisyon izinleri verilmesi ya da aşamalı geçiş süreleri tanınması gibi kolaylıklar sağlanabiliyor. Bu kolaylıklar, sistemin temel işleyişinden çok, geçiş sürecine dair teknik tercihlerle ilgili. Eğer sistem şeffaf, adil ve etkili bir denetimle işlerse, ETS büyük kirleticiler üzerinde ciddi bir mali baskı yaratabilir. Tersine, ücretsiz izinler sürekli hale gelirse, karbon fiyatı düşük kalırsa ya da gelirler çevresel dönüşüm için kullanılmazsa, o zaman bu eleştiriler haklılık kazanır.

9. Yasa Tasarısına Göre ETS Hangi Sektörleri Kapsayacak?

Henüz kesinleşmiş bir liste yok. Ancak AB’ye en çok ihracat yaptığımız otomotiv, çimento, demir-çelik, alüminyum ve tekstil gibi sektörlerin ilk aşamada ETS kapsamına alınması beklenebilir. Çünkü bu sektörler, 2026’da yürürlüğe girecek SKDM ile AB’ye ihracatta karbon maliyeti ödemek zorunda kalacak. Dolayısıyla ETS, Türkiye için sadece bir çevre politikası değil; dış ticaret, sanayi ve rekabet gücünü doğrudan ilgilendiren bir dönüşüm aracı haline geliyor.

10. İklim Kanunu Neden Eleştiriliyor, Eksikleri Neler?

Öncelikle iklim değişikliğiyle gerçek anlamda mücadeleye yönelik somut ve bağlayıcı düzenlemeler eksik. Örneğin net sıfır emisyon hedefi için yasa metninde bir tarih verilmiyor ya da fosil yakıtlardan çıkışa dair bir düzenleme yapılmamış. Sektörel emisyon azaltım planları, karbon tavanları, sosyal etki değerlendirmeleri gibi unsurlar ise ya hiç yok ya da oldukça muğlak. Bir diğer eleştiri noktası, tasarının büyük kısmının ETS kurmaya odaklanması. İklim krizine dair bütüncül bir yaklaşım yerine, yeni bir piyasa oluşturmak önceliklendirilmiş izlenimi doğuyor. Ayrıca karar alma süreçleri oldukça merkeziyetçi kurgulanmış. Bilim insanları ve sivil toplumun katılımı neredeyse yok denecek kadar az.

11. Bu Yasa Hayatımıza Ne Kadar Müdahale Edecek? “Banyo Suyumuza Bile Karışacaklar mı?”

Sosyal medyada yer alan “iklim yasasıyla tarım ve hayvancılık yasaklanacak, bahçenize ağaç bile dikemeyeceksiniz” gibi iddialar gerçeği yansıtmıyor. İklim yasaları, bireylerin günlük yaşamlarını değil; öncelikle büyük çaplı sera gazı emisyonuna neden olan sektörleri hedef alır. Yani enerji, ulaşım, sanayi gibi alanlarda karbon emisyonunu sınırlamak için kurallar getirir. “Karbon ayak izi” gibi kavramlar da bireysel farkındalığı artırmak için kullanılır; kişisel tercihlere doğrudan müdahale eden bir yasal düzenleme söz konusu değildir. ETS gibi mekanizmalar da bireyleri değil, büyük işletmeleri kapsar.

12. Sistem Değişmeden İklim Krizi Çözülmez mi?

Bu soruya verilen klasik yanıt şu: “Bu sistem değişmeden hiçbir şey değişmez.” Haklı ama eksik. Hugo Chávez’in 2009’daki Kopenhag Zirvesi’nde aktardığı bir pankartta yazdığı gibi: “Eğer iklim bir banka olsaydı, çoktan kurtarılmıştı.” Kapitalist sistem, bankaları saniyeler içinde kurtarabiliyor; doğayı ise ancak kâr potansiyeli varsa dikkate alıyor. Karbonu azaltmak bile yeni bir piyasa yaratma fırsatı olarak görülüyor. Ancak bu tablo, “hiçbir şey yapmayalım” demek için bir gerekçe olamaz. Mevcut yasaların sınırları olabilir, ama bu onları tamamen göz ardı etmek anlamına gelmemeli. Çünkü sistem eleştirisi yapmakla sistem içi çözüm aramak birbiriyle çelişmiyor, tam tersine birbirini tamamlıyor. (Kaynak: https://t24.com.tr/yazarlar/billur-engin-balin/12-soruda-turkiye-nin-iklim-yasasi-neden-elestiriliyor-patronlara-kolaylik-mi-saglayacak,49500 )

KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE BU ÜLKEDE HİÇ BİR KANUN ESNETİLMEDEN YADA TAVİZ VERİLMEDEN UYGULANMAMIŞTIR DİYEN VATANDAŞLARIN ELEŞTİREL BAKIŞNIN DA DİKKATE ALINMASI GEREKEN BİR SÖYLEM OLDUĞU KANISINDAYIZ.SİSTEMDEN BESLENENLER, SİSTEMİ DEĞİŞTİREMEZLER...

Kültürel değerleriyle de dikkat çeken yaylada Karamanoğulları dönemine ait 4 askeri mezarlık var. Karamanoğlu Güneri Bey zamanından günümüze kadar ibadethane olarak kullanılan tarihi cami de bulunuyor.

Antalya’nın Gazipaşa ilçesindeki Kaş Pazarı Yaylası, binlerce yıllık bir yaşam alanı olarak biliniyor. Gazipaşa halkının yanı sıra Anamur ve Ermenek halkı için de önemli bir üretim ve yaşam alanı olan bölge, geçmişte Karamanoğulları Beyliği’nin hâkimiyet sahası içerisinde kalıyordu. Yayladaki Karamanoğlu mezarlığı, bu adla bölge haritalarına da işlenmiş. Ancak 2200 rakımlı mera ve orman vasıflı yaylada yaklaşık 400 bin metrekarelik alanda kurulması planlanan Güneş Enerjisi Santrali (GES), tarihi mezarlıkların olduğu alanı da kapsıyor.

Haritalara da işlenmiş olan tarihi mezarlıkların bulunduğu bölgede Güneş Enerjisi Santrali yapılmak istenmesi, yöre halkını ayağa kaldırdı. FETÖ ile iltisaklı olduğu için 15 Temmuz darbe girişiminden sonra TMSF tarafından el konulan Anadolu Erciyes Holding (eski Boydak Holding) bünyesindeki Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yaklaşık 400 dönümlük alanda yapılması planlanan ‘G3-Antalya-1-2 GES’ projesi için 4 Şubat’ta ÇED Nihai kararı verildi.

Projeyle ilgili ÇED raporunda yer verilmeyen tarihi mezarlıkların korunmasını isteyen yöre halkı, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na yazılı başvuru yapacak.

Antalya’nın Gazipaşa ilçesindeki Kaş Pazarı Yaylası, binlerce yıllık bir yaşam alanı olarak biliniyor. Gazipaşa halkının yanı sıra Anamur ve Ermenek halkı için de önemli bir üretim ve yaşam alanı olan bölge, geçmişte Karamanoğulları Beyliği’nin hâkimiyet sahası içerisinde kalıyordu. Yayladaki Karamanoğlu mezarlığı, bu adla bölge haritalarına da işlenmiş. Ancak 2200 rakımlı mera ve orman vasıflı yaylada yaklaşık 400 bin metrekarelik alanda kurulması planlanan Güneş Enerjisi Santrali (GES), tarihi mezarlıkların olduğu alanı da kapsıyor.

Bölge haritalarına Karamanoğlu mezarları da işlenmiş

FETÖ İLE BAĞI OLDUĞU İÇİN TMSF’YE GEÇEN HOLDİNGİN ŞİRKETİ

Gazipaşa’ya bağlı Akoluk ve Çığlık mahalleleri sınırlarındaki G3-ANTALYA-1-2 GES projesi kapsamında, 550 W gücünde 43 bin 636 adet panel, 67 adet 300 kW’lık inverter kurulması planlanıyor. FETÖ ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle 15 Temmuz darbe girişiminden sonra TMSF tarafından el konulan Anadolu Erciyes Holding (eski Boydak Holding) bünyesindeki Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan GES projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 4 Şubat 2025 tarihinde ÇED Nihai kararı verildi.

Yaban keçisi habitatı olan bölgede yapılmak istenen projenin ÇED raporuna göre GES’in yaban keçilerine bir zararı olmayacağı iddia ediliyor.

YAYLADAKİ GES PROJESİNE KARŞI GAZİPAŞA’DA EYLEM YAPTILAR

Bölge halkı için önemli bir yaşam ve üretim alanı olan Kaş Pazarı Yaylası’nda yapılmak istenen projenin yer seçiminin hatalı olduğunu savunan Gazipaşalılar, eylem ve basın açıklaması yaparak yanlıştan dönülmesini talep etti. Eyleme, projeden etkilenecek köylerin muhtarları ile çok sayıda vatandaş katıldı.

ENERJİ SANTRALİ İÇİN YABAN KEÇİLERİNİN YAŞAM ALANINI SEÇTİLER

Biyolojik çeşitlilik açısından da zengin olan bölge, aynı zamanda nesli tehlike altındaki yaban keçisi (Capra aegagrus) için yaşam alanı olarak biliniyor. Türün varlığı ve yaşam alanları, Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa Yaban Hayatı Sözleşmesine göre kesin koruma altında. Ancak son yıllarda madencilik ve enerji projeleri uğruna türün yaşam alanları giderek daraltılırken, yaratılan tahribatın ve habitat kaybının katlanılabilir düzeyde olduğunun savunulması dikkat çekiyor.

ÇED RAPORUNDA ‘ÖNEMLİ HABİTAT KAYBI OLMAYACAK’ SAVUNMASI

Kuş göç yolu üzerinde projelendirilen söz konusu GES projesi için hazırlanan ÇED raporunda, nesli kesin koruma altındaki yaban keçileri ve diğer fauna türleri için “Dolayısıyla ne hedef tür ne de diğer yabani hayvan türleri açısından önemli veya kritik ölçüde bir habitat kaybının söz konusu olmayacağı tahmin edilmektedir” ifadelerine yer veriliyor.

Yayladaki mezar taşlarından biri. Yöre köylüleri mezarların tarihi özeliği bulunduğunu ancak bugüne kadar tescil edilmediğini belirtiyor.

‘FAUNA ELEMANLARI İÇİN KÜÇÜK BİR ALAN, ZARARI OLMAZ’

Projenin işletmeye geçmesiyle birlikte habitat kaybı olacağı belirtilen ÇED raporunda, “Proje alanı sahip olduğu genişlik ve etki alanı olarak düşünüldüğünde alan ve civarında yayılış gösteren fauna elemanlarının habitatı ve beslenme alanı olarak kullandığı alanlar içerisinde küçük bir alan olduğu müşahede edilmektedir. Bu inceleme sonunda, Proje için rapor içerisinde açıklanan tedbirlerin alınması kaydıyla projenin gerçekleştirilmesinin mevcut ekosistemin genel denge ve işleyişini bozmayacağı, ekosistem üzerinde kalıcı bir hasar meydana getirmeyeceği, çevredeki canlılara ve doğal hayatın devamına zarar verecek ölçüde etkide bulunmayacağı kanaatine varılmıştır” görüşü savunuluyor.

YAZAR ALİ YILDIZ: ‘GES PROJESİ TARİHİ YOK EDECEK’

‘Dünden Bugüne Gazipaşa Tarihi’ kitabının yazarı Ali Yıldız, GES projesi için seçilen yaylanın Hitit döneminden beri yaşam alanı olduğuna dikkati çekerek şunları dile getirdi: “Bölge kadimden beri bir Hitit medeniyet bölgesidir. Prof. Dr. Ahmet Ünal’ın ‘Hititler Zamanında Türkiye’ kitabında bölgenin adı, ‘Tarhuntassa’ olarak kaydedilmiş. 1980’li yıllarda bulunan bir bakır tabletteki kayda göre, Tarhuntassa bir Hitit prensine tımar olarak verilmiştir. Bu bölgede M.Ö 1500’lerden beri medeniyet izleri vardır. GES kurulmaya çalışılan bölgede en eski çağlardan beri yazın yaylaya çıkan antik dönem insanlarının mirası mezar, kuyu, sarnıç, çeşme ve mağaraları, inleri vardır. Bu bir insanlık mirasıdır. Henüz arkeolojik kazılar yapılmayan bu alan GES adı altında tahrip edilerek yok edilecek ve tarihi değerleri araştırma imkânı yok olacaktır.” 

‘BALCILIK VE ARICILIK SONA ERECEK’

Kaş Pazarı Yaylası’nın bitki çeşitliliği açısından da zengin bir bölge olduğuna işaret eden Yıldız, “Kaş Pazarı, bir bal yaylasıdır. Hatta bu yerleşimlerden birinin adı da Balca’dır. Akdeniz Coğrafyası yazarı Hüseyin Saraçoğlu tarafından bundan 70 yıl önce yerinde saptanan balcılık ve arıcılık özelliği belgelidir. GES, bu doğal yapıyı bozacak balcılık ve arıcılık sona erecektir” dedi.

Yayladaki mezar taşlarından biri. Yöre köylüleri mezarların tarihi özeliği bulunduğunu ancak bugüne kadar tescil edilmediğini belirtiyor. 

GES YAPILMAK İSTENEN YERDE 3 AYRI KARAMANOĞLU MEZARI VAR

Kaş Pazarı Yaylası’nın yüzlerce yıllık Karamanoğulları mirası olduğunun da altını çizen Araştırmacı-Yazar Ali Yıldız şunları dile getirdi: “Bu yaylada Harita Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 1/100.000 ölçekli P29 paftasında ve 1/25.000 ölçekli P29a4 paftasında en az üç adet tespit edilmiş Karamanoğlu Mezarlığı vardır. Kaş Pazarının güneyden çıkış yolundan itibaren sağlı sollu binlerce mezarla kaplı olduğu ilk bakışta kolayca görülmektedir. Şiddetli kar ve fırtına bölgesi olması dolayısı ile tahrip olmuş mezarlar bugün belirli olarak görünmese de tesis ihtiyaçları ve proje gereği makinalı kazı yapıldığında bu mezarlar ve kemikler ortaya çıkacaktır.

ÇED raporundaki krokiye bakıldığında, ‘Şantiye ve Bitkisel Toprak Alanı’ olarak işaretlenen yerin Tarihi Karamanoğlu Çadır alanı olduğu, Gazipaşa Tarihi kitabımızda yazılmıştır. Bu alanın bitişiğinde yine Karamanoğlu ini tabir edilen bir in vardır. Buralarda yeterli kazı çalışması yapılmadığından söz konusu inşaat ortaya çıkabilecek arkeolojik bulguları yok edecektir.”

‘KARSTİK ARAZİDE YAYLALAR SUSUZ KALACAK’

GES projesinin yayladaki su kaynakları ve küçükbaş hayvancılık için de tehdit oluşturacağına işaret eden Yıldız, “Ağır iş makinalarının çalışacağı tesis alanlarının hemen yanındaki bu kıymetli su kaynakları karstik özellikli geçirimli arazide kaybolarak yaylalar susuz kalacaktır” uyarısında bulundu.

GES yapılmak istenen bölgede henüz tescil edilmemiş arkeolojik kalıntıların ve mağara yerleşimlerinin olduğu belirtiliyor.

‘BU TESİS GAZİPAŞA VE ANAMUR YAYLALARINI BİTİRECEK’

Kaş Pazarının eskiden beri bir pazar yeri ve ticaret alanı olması yanında buluşma, ibadet, sosyalleşme ve yardımlaşma alanı olduğunu da vurgulayan Yıldız, “Bu yardımlaşma ve sosyalleşme alanı geçişe ve yaklaşıma yasaklanma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Çünkü bu tür tesisler gerek güvenlik gerekçe gösterilerek, gerekse mülkiyet hırsı sebebiyle halkın yaklaşımına kapatılarak yolları değiştirilmekte, geçişleri yasaklanmakta olduğu bilinen bir gerçektir. Vahşi madenciliğin Türkiye genelinde yaptığı tahribatları görerek ve işiterek yaşamaktayız. Bu tesisin Gazipaşa Anamur yayla ve meralarını bitireceği çok açıktır” görüşünü dile getirdi.