Yetimler Babası Kazım Karabekir'e Rahmet ve Şükran

Cüneyt DİLER

Cüneyt DİLER

E-Posta : cuneythoca2071@hotmail.com


 



“Harp mahallinde Kazım Karabekir’in Gürbüz Çocuklar Ordusu ile karşılaşan bir İngiliz subayı “Ölü askerleri vardı; 14, 15, 16 yaşlarında ve inanın ki gülüyorlardı. İlk kez kaybedeceğimizi o gün hissettik.

 





Kazım Karabekir'in Gürbüz Çocuklar Ordusu ile 6.000 yetim ve öksüz çocuğu sahiplendiğini, çocukların iyi bir eğitim alarak meslek sahibi olmalarına öncülük ettiğini biliyor muydunuz?

Kurtuluş savaşının önde gelen komutanlarından Kazım Karabekir Paşa, 15.Kolordu Komutanı olarak Doğu Anadolu’da görev yapmıştı. Görevi süresince başarılı askeri faaliyetlerinin yanında bölgenin sosyal, kültürel ve eğitim alanında da kalkınması için önemli görevler  üstlendi. Yıllardır süren savaşların sonucunda Doğu vilayetlerinde binlerce şehit çocuğu, yetim ve öksüz kalmış çocuk bulunmaktaydı.Bu çocuklar sefalet içerisinde yaşam mücadelesi vermekteydi.Sahipsiz kalmış bu çocukların yeniden hayata kazandırılması için yapılması gereken belliydi: Sokaklardan kurtarmak ve iyi bir eğitim vererek meslek sahibi yapmak. Kazım Karabekir de bu amaçla bölgede bir çok eğitim öğretim kurumu kurarak yetim, sahipsiz kalmış bu çocukların eğitim alması için çabaladı.  

Çocuklar Ordusu Teşkilatı 

Karabekir’in bu yöndeki ilk faaliyeti Doğuya geldiği ilk günlerden itibaren başladı. 1919’da Erzurum’a giderken yol üzerinde Bayburt’ta gördüğü bakıma muhtaç çocukları Erzurum’a  nakletme emri vermişti. Karabekir’in asıl çalışması ise Erzurum’da başladı. Kimsesiz çocuklara meslek kazandırmak amacıyla 24 Mayıs 1919’da Erzurum Darüleytam’ından ( Yetim Yurdu ) aldığı 12 yaşından küçük 33 çocuğu iki Kolorduluk sanayi takımlarına dahil etti. 

Kimsesiz çocukların sayısının fazlalığına karşın Erzurum’daki fiziki şartlar yeterli değildi. İşgalden dolayı yıkılmış olan binalarda eğitim faaliyetlerinin yapılması mümkün olmadığından bunların onarılması ile işe başlandı. 1 Ekim 1919’da gece yatılı okulu açıldı. Bir ilkokul ve Anaokulu yine açılan okullar arasındaydı. Temel eğitim veren okulların haricinde mesleki eğitim veren okullar da ayrıca önem verilen bir konuydu. Bu amaçla Erzurum’da bulunan Firdevsi Kışlasındaki İş Ocağına yüz kadar çocuk nakledildi. Bu ocakta  otomobil tamiri ve şoförlük eğitimi de verilmekteydi.Bu yüzden Otomobil Mektebi adı verilmekteydi. Kısa süre sonra mektebe bağlı bir de Kuyumculuk Mektebi açıldı. Mayıs 1920’ye gelindiğinde Erzurum’daki çocukların mevcudu 1650’yi bulmuştu. Karabekir 1 Mayıs 1920’de Erzurum halkının da katıldığı bir programda, kurmuş olduğu bu teşkilata Çocuklar Ordusu Teşkilatı adını verdiğini ilan etti. 

Çocuklar Kasabası 

Karabekir ordu karargahının bulunduğu Erzurum’da bu önemli eğitim faaliyetlerine öncülük ederken Kurtuluş savaşının dönüm noktalarından biri olan Kars zaferini de kazanmıştı. Kars’ta Ermenileri mağlup eden Karabekir, Sarıkamış’ı ordusu için karargah merkezi haline getirdi. Karargahını buraya taşımasında Ruslardan kalma birçok modern binanın olması etkili oldu. Karabekir şehirdeki modern binaları Çocuklar Ordusu Teşkilatının eğitim faaliyetleri için de bulunmaz bir fırsat olarak görmüş ve burayı Çocuklar Kasabası haline getirmek istemişti. 

Karabekir karargahın taşınmasından sonra Erzurum’da kurmuş olduğu okullardan bir kısmını Sarıkamış’a nakletti. Ancak yapılan yalnızca bir nakil işi değildi. Burası bir Çocuklar Kasabası haline getirilecekti. Doğu illerinde eğitimi, sosyal hayatı, zanaatı geliştirmek, bakıma muhtaç yoksul ve yetim çocukları hayata hazırlamak için 12 Kasım 1921’de Çocukları Himaye Cemiyeti adında bir de cemiyet kurdu. Böylece Erzurum’da başlatmış olduğu eğitim faaliyeti Sarıkamış’ta artarak devam etti. 

Çocukları Himaye Cemiyeti’nin ilk faaliyeti bir Anasınıfı açması oldu. Zamanın şartlarına göre modern bir eğitim imkanı sunan okulda öğrencilere pratik olarak el işleri, müzik ve ahlaki eğitim veren oyunlar öğretilmekteydi. Sarıkamış’ta açılan okullardan biri de Sıhhiye Mektebi oldu. Fakir ve kimsesiz çocukları sağlıkçı olarak yetiştirmeyi amaçlayan mektepten Mayıs 1921 tarihinde 30, Mart 1923’de ise 20 öğrenci mezun oldu. Buradaki eğitimini tamamlayan öğrenciler Doğu vilayetlerinde sağlık alanında hizmet vermeye başladılar. Sarıkamış’ta açılan okullardan bir diğeri de Sarıkamış Askeri idadisi oldu. Sarıkamış Askeri İdadisi’nin açılması ile Karabekir “Artık Çocuklar Kasabamız tam kadrosuyla kurulmuş oldu’ diyordu. 

Kazım Karabekir Çocuklar Kasabası adını verdiği Sarıkamış’ta bu okulların haricinde çok sayıda kurs da açmıştı. Acılan Ebelik, Dişçilik, Elektrik, Sinema ve Fotoğraf Kursları ile bölgede ihtiyaç bulunan meslek elemanı yetiştirilmesine çalışıldı. Ücretsiz bir şekilde hizmet veren bu kurslar çok sayıda fakir ve kimsesiz çocuğun meslek sahibi olmasını sağladı. 

Yetimler Babası 

1922 yılına gelindiğinde Çocuklar Ordusu Teşkilatı; Sarıkamış; Trabzon, Kars, Kağızman, Beyazıt, Iğdır, Ardahan, Artvin, Rize, Sürmene ve Erzincan dahil olmak üzere 17 Alay halinde örgütlenmişti. Tüm okullar Sarıkamış’ta bulunan Çocuklar Ordusu Teşkilatına bağlı idi. Her okulun aynı tarzda bir bayrağı vardı ve bayrak üzerinde alayın numarası bulunmaktaydı. 1923 yılında bu okullardaki çocukların sayısı 6000’e yaklaşmıştı. Karabekir yalnızca yetim Müslüman çocuklara değil yetim Ermeni çocuklarına da aynı muameleyi yapmıştı. Trabzon’da bir okulu yetim kalmış olan Ermeni çocukları için tahsis etmişti.  

Kazım Karabekir Paşa bizzat örgütlediği bu eğitim-öğretim faaliyeti ile bölgedeki yetim, öksüz çocuklara sahip çıktı. Sahipsiz çocukları ölümden sefaletten kurtararak onların meslek sahibi olmalarını sağaldı. Bu çalışmaları ile Doğudaki askeri başarılarının yanına bölgedeki çocukların da babası oldu. Kendisine Yetimler Babası dendi.              

YETİMLERİN BABASI

Kurtuluş Savaşı'nda Doğu Cephesi'nde büyük başarılar kazanan Kazım Karabekir'in "Gürbüz Çocuklar Ordusu" öksüz ve yetim kalmış çocuklardan oluşuyordu. Sarıkamış'ta kaldıkları yerde ise sadece çocuklar yaşıyordu.

Doğu vilayetlerindeki binlerce şehit çocuğu, yetim ve öksüz kalmış çocuğu sahiplenerek "Gürbüz Çocuklar Ordusu"nu kuran Kazım Karabekir Paşa sahipsiz kalmış bu çocukların yeniden hayata kazandırılması için birçok eğitim öğretim kurumu kurdu, çalışmalar yaptı.

Bölgedeki çocukların da babası olan Kazım Karabekir Paşa'ya bölgedeki hizmetlerinden dolayı "Yetimler Babası" denildi.

Kurtuluş Savaşı'nın kahraman komutanlarından, Eski TBMM Başkanı Kazım Karabekir'in kızı Timsal Karabekir’in en büyük arzusu 2002 yılında babasının adına kurulan vakfın çatısı altında, "Onlar benim ağabeylerim ve ablalarım" dediği, 4000 ve 2000 kızdan oluşan Gürbüz Çocuklar Ordusu üyelerinin çocuklarını ve torunlarını bir araya getirmek.

Şefkat dolu bir Babayı 6000 (en az) çocukla paylaşan bir kız evladın bu çocukların torunlarına da kol kanat germesi, onları tek çatı altında toplaması ideal olarak bile kalsa ne kadar asil bir yüreğin göstergesi değimli... 
Ben bundan sonrasını yazamayacağım.
Lütfen gerisini siz hissedin …


















İzlenme: 2149 Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

Tüm Yorumlar
  • Aleaddin Sakallı

    Misafir: Cenab-ı Allah rahmetiyle kuşatsın onu ve askerlerini cüneyt hocam kaleminizden süt damlamış tebrik ederim 31 Ocak 2015 20:40

  • Abdurrahman Karadağ

    Misafir: Maşallah cüneyt hocam bir tarihçi olarak büyük gurur duyuyorum sizinle Allah beyninize kuvvet kaleminize ilham versin 02 Şubat 2015 16:07

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR